GEO — Üretken Motor

GEO nedir ve neden ayrı bir disiplin?

GEO, markanızın yapay zekâ asistanlarının ürettiği cevaplarda yer almasını hedefleyen çalışmalar bütünüdür. Üretken motor, kullanıcının sorusuna birden fazla kaynaktan derlediği bilgiyi sentezleyerek yeni bir metinle cevap veren yapay zekâ sistemidir. Bu cevapta sıralı bir sonuç listesi yoktur: markanız ya anılır ya da anılmaz.

Klasik aramada kullanıcı bir bağlantı listesi arasından seçim yapar. Bir asistana "İstanbul'da kurumsal web sitesi yapan ajans önerir misin?" diye sorduğunda ise karşısına birkaç isim ve kısa gerekçeler çıkar. Bu kısa listeye girmek, sıralamada bir basamak yükselmekten farklı sinyallere dayanır: markanın ne olduğunun açıkça bilinmesi, hakkında tutarlı bilgi bulunması ve başkalarının da ondan söz etmesi.

Bu sayfa, bağımsız yapay zekâ asistanlarına odaklanır. Google'ın arama içindeki yapay zekâ özetleri kendi dizinine dayandığı için onları AIO başlığında ayrıca ele alıyoruz. Kavramın arka planını GEO nedir yazımızda daha ayrıntılı anlattık.

Üretken motorlar bilgiyi nereden alıyor?

Üretken motorlar bilgiyi iki ana yoldan alır: modelin eğitim sırasında öğrendiği genel bilgi ve cevap anında web'de yapılan gerçek zamanlı arama. Hangi yolun ne ölçüde kullanıldığı motora, moda ve sorunun türüne göre değişir; güncel ya da yerel sorularda arama yolu daha sık devreye girer.

Gerçek zamanlı arama kullanan motorlar sayfalarınızı ancak erişebildikleri ölçüde okuyabilir. Bazı sağlayıcılar model eğitimi için veri toplayan tarayıcı ile cevap üretirken sayfa getiren tarayıcıyı ayrı adlarla çalıştırıyor. Bu tarayıcılara robots.txt dosyasında izin verip vermemek teknik değil, stratejik bir karardır; çalışma başında bu kararı sizinle birlikte, gerekçeleriyle veriyoruz.

Varlık sinyalleri: model markanızı nasıl tanır?

Model markanızı, farklı kaynaklarda tutarlı biçimde anlatılan ayrı bir varlık olarak tanır. Varlık, kendine ait kimliği olan bir kurum, kişi, ürün ya da yerdir. Adınız farklı yerlerde farklı yazılıyor, ne iş yaptığınız her kaynakta başka türlü anlatılıyorsa model sizi net bir varlık olarak kavrayamaz ya da başka bir markayla karıştırabilir.

• Tek cümlelik kategori tanımı: Markanın ne yaptığını, kime hizmet verdiğini ve nerede olduğunu anlatan, her platformda aynı özü taşıyan bir tanım.
• Ad ve bilgi tutarlılığı: Kurum adı, adres, kuruluş bilgisi ve hizmet adlarının site, sosyal profiller, dizinler ve basın içeriklerinde birebir aynı kullanılması.
• Yapılandırılmış veri: Organization şeması ve resmî profillere verilen bağlantılarla varlığın makinelere açıkça tanıtılması.
• Kişi sinyalleri: Kurucuların ve uzmanların isimleriyle yazdığı, profillerinin birbirine bağlandığı görünür bir uzman kadrosu.
• Ürün ve hizmet netliği: Her hizmetin ya da ürünün tek bir adla ve tek bir ana sayfayla temsil edilmesi.

Bu sinyallerin bir kısmı Google'ın bilgi paneli için de gereklidir; o yüzden AEO ve GEO çalışmalarında varlık kurgusunu tek seferde, ortak bir kontrol listesiyle yürütüyoruz.

Alıntılanabilir içerik nasıl yazılır?

Alıntılanabilir içerik, bağlamından koparıldığında da doğru ve anlaşılır kalan, net tanımlar ve açık iddialar taşıyan içeriktir. Üretken motorlar cevaplarını parça parça kurar; sayfanızdan alınan bir paragraf, önceki bölümlere ihtiyaç duymadan anlam taşımalıdır.

• Her bölüm, sorulan soruyu ilk cümlede cevaplayan bir tanımla başlar.
• Paragraflar kısa tutulur ve tek bir fikri taşır; zamirler yerine açık adlar kullanılır.
• Karşılaştırmalar tabloyla, süreçler numaralı adımlarla verilir.
• Yöntem, kontrol listesi, sektör deneyimi gibi başka yerde bulunmayan özgün bilgi öne çıkarılır.
• Yazar, güncelleme tarihi ve kaynak bilgisi görünür tutulur.
• Bilinmeyen ya da tartışmalı konularda belirsizlik açıkça yazılır.

Başka sitelerde zaten var olan bilgiyi yeniden yazan yüzeysel içerik, motora yeni bir şey sunmaz. Bu yüzden toplu ve denetimsiz yapay zekâ içeriği üretmiyoruz; sizin uzmanlığınızı, süreçlerinizi ve sahada edindiğiniz bilgiyi editör kontrolünde metne dönüştürüyoruz.

Üçüncü taraf doğrulama neden bu kadar önemli?

Üçüncü taraf doğrulama önemlidir, çünkü üretken motorlar bir marka hakkında karar verirken markanın kendisi hakkında söylediğinin yanında başkalarının onun hakkında söylediğine de sıkça bakar. Özellikle "hangisi daha iyi", "kime gitmeliyim" gibi öneri sorularında cevabın malzemesi çoğu zaman karşılaştırma yazıları, forum tartışmaları ve yorumlardır.

• Sektör yayınlarında uzman görüşü, röportaj ve yorum yazıları.
• Gerçek müşterilerden gelen, düzenli yanıtlanan yorumlar.
• Güvenilir sektör dizinlerinde ve meslek kuruluşlarının listelerinde doğru kayıtlar.
• Etkinlik, panel ve podcast gibi mecralarda uzmanların görünürlüğü.
• Kategoriyi karşılaştıran bağımsız içeriklerde markanın güncel ve doğru bilgiyle yer alması.

Sahte yorum, satın alınmış liste yerleşimi ya da yönlendirilmiş forum mesajı gibi yöntemleri kullanmıyoruz. Bunlar hem platform kurallarına aykırıdır hem de fark edildiğinde markanın itibarına kalıcı zarar verir.

GEO görünürlüğü nasıl ölçülür?

GEO görünürlüğü, önceden belirlenmiş bir soru setinin düzenli aralıklarla farklı motorlara sorulması ve cevapların aynı ölçütlerle kayda geçirilmesiyle ölçülür. Soru seti, markanızın kategorisinde gerçek kullanıcıların sorabileceği soruların sabit ve yazılı bir listesidir.

1. 1.Soru türlerini ayırıyoruz: Kategori soruları, karşılaştırma soruları, sorun odaklı sorular ve doğrudan markanızı soran sorular ayrı gruplarda izlenir.
2. 2.Motor ve modu sabitliyoruz: Her soru aynı motorlarda ve mümkün olduğunca aynı koşullarda sorulur; web aramalı ve aramasız cevaplar ayrı kaydedilir.
3. 3.Tekrar ediyoruz: Üretken cevaplar aynı soruda bile değişebildiği için tek bir deneme yerine tekrarlı ölçüm yapıyoruz.
4. 4.Aynı ölçütlerle kaydediyoruz: Markanın anılıp anılmadığı, hangi bağlamda geçtiği, bilginin doğru olup olmadığı, hangi kaynakların gösterildiği ve hangi rakiplerin anıldığı.
5. 5.Değişimi izliyoruz: Dönemler arası farkları yaptığımız çalışmalarla karşılaştırarak neyin işe yaradığını anlamaya çalışıyoruz.

Kaynak bağlantısı veren asistanlardan gelen ziyaretler analitikte yönlendiren site olarak görülebilir; bu veriyi de rapora ekliyoruz. Ancak kullanıcı çoğu zaman cevabı okuyup hiçbir kaynağa tıklamadan ayrılabildiği için trafik, görünürlüğün yalnızca bir parçasını gösterir.

Hangi işletmeler için GEO öncelikli olmalı?

GEO, müşterisinin karar vermeden önce seçenekleri karşılaştırdığı ve öneri aradığı işletmeler için önceliklidir. B2B hizmetler, yazılım, eğitim ve danışmanlık, sağlık turizmi ve e-ticarette kullanıcılar ilk araştırmayı giderek daha sık bir asistanla yapıyor; bu aşamada adı geçmeyen marka, kısa listeye hiç giremeyebilir.

Sağlık, finans ve hukuk gibi alanlarda doğruluk ayrıca önem taşır. Bu sektörlerde içerikleri mevzuata uygun, tıbbi ya da finansal vaat içermeyen ve uzman onayından geçmiş biçimde hazırlıyor; asistanların markanız hakkında aktardığı bilgilerin de bu çerçevede doğru olup olmadığını izliyoruz.

Yapay zekâ markanız hakkında yanlış bilgi veriyorsa ne yapılır?

Bir modeli doğrudan düzeltemezsiniz, ama beslendiği kaynakları düzeltebilirsiniz. Önce yanlış bilginin hangi sorularda ve hangi motorlarda çıktığını, cevapta gösterilen kaynakları ve bilginin nereden gelmiş olabileceğini tespit ediyoruz.

Ardından kendi sitenizdeki eski ya da çelişkili sayfaları güncelliyor, profillerdeki hataları düzeltiyor ve hatalı bilgi yayan üçüncü taraf sayfalara düzeltme talebi iletiyoruz. Asistanların sunduğu geri bildirim araçlarını da kullanıyoruz. Gerçek zamanlı arama kullanan cevaplarda düzeltme daha çabuk yansıyabilir; eğitim verisine dayanan kanının değişmesi ise daha uzun sürer.

Yapay zekâ içindeki ücretli yerleşimler ve marka algısının ayrıntılı izlenmesi ise GEM — üretken motor pazarlaması kapsamındadır. GEO'nun temeli her durumda sağlam bir SEO altyapısıdır: taranamayan ya da dizinlenmeyen bir sayfa, gerçek zamanlı arama yapan motorlar için de görünmezdir.