ABD mahkemesi Pentagon'un Anthropic yasağını onayladı

ABD'de bir temyiz mahkemesi, Savunma Bakanlığı'nın yapay zekâ şirketi Anthropic'i orduya tedarikten çıkarma kararını onadı. Ars Technica'nın haberine göre, Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi heyeti, Anthropic'in kötü niyetli olmadığını kabul etmekle birlikte, şirketin Claude'a kendi koyduğu kısıtların da yasal tanımdaki 'tedarik zinciri riski' kapsamına girdiğine karar verdi.

Mahkeme neden Pentagon'u haklı buldu?

Çoğunluk, Anthropic'in Claude'a bazı görevleri yerine getirmemesi için kısıt koyduğunu kendisinin de kabul ettiğini, bunun ise Bakanlığın istediği ulusal güvenlik işlevlerini 'reddetme' anlamına gelebileceğini yazdı. Karara göre yasadaki tanım yalnızca düşman aktörleri değil, 'herhangi bir kişiyi' kapsıyor; bu da Anthropic'in kendi ürününe koyduğu sınırları da yasanın hedefi hâline getiriyor. Karşı oy kullanan yargıç ise yasanın amacının düşman sızmasını önlemek olduğunu, bir şirketin kendi ürün kurallarını uygulamasının bu tanıma girmemesi gerektiğini savundu.

Anthropic'in itirazı neydi?

Anthropic, Claude'un otonom öldürücü silah kullanımı ve Amerikalıların kitlesel gözetimi gibi görevlerde kullanılmasına izin vermeyi reddettiğini, Pentagon'un bunu misilleme gerekçesi yaptığını öne sürmüştü. Mahkeme bu iddiayı reddetti; WIRED'ın aktardığına göre, çoğunluk Pentagon'un standart bir sözleşme şartı üzerinde anlaşmazlık yaşadığını, bunun şirketin düzenleme taleplerine karşı bir ceza olmadığını belirtti. Anthropic sözcüsü kararla aynı fikirde olmadıklarını, tüm seçenekleri — üst mahkemeye ya da Yüksek Mahkeme'ye başvuru dâhil — değerlendirdiklerini söyledi.

Neden iki mahkeme farklı sonuca vardı?

Pentagon, Anthropic'i iki ayrı tedarik zinciri yasasına dayanarak listeye almıştı. Kaliforniya'daki bir federal mahkeme, dar kapsamlı yasadaki 'kötü niyet' şartının Anthropic için geçerli olmadığına karar vererek o yasaktan kaynaklanan kısıtlamayı kaldırmıştı. Temyiz mahkemesi ise yalnızca ikinci, daha geniş tanımlı yasaya göre verilen ayrı yasağı inceledi ve bu yasağın yürürlükte kalmasına izin verdi — yani Pentagon'un Claude'u dışlaması fiilen sürüyor. WIRED'a göre Pentagon, Claude'un yerine rakip şirketlerin modellerini değerlendiriyor; bu şirketlerden bazı çalışanlar orduyla anlaşmaya karşı çıksa da yönetimler süreci sürdürüyor.

Türkiye'deki şirketler için ne anlama geliyor?

UNIT Journal okuru için asıl mesaj, davanın kimin haklı olduğu değil, kamu alımlarında yapay zekâ tedarikçilerine yüklenen sorumluluğun genişliği. Bir hükûmet, bir sağlayıcının ürününe koyduğu güvenlik kısıtını bile 'tedarik riski' sayabiliyor. Türkiye'de kamu kurumlarına veya kamuya yakın sektörlere yapay zekâ destekli ürün sunan ya da bu tür kurumlarla çalışan şirketler için çıkarılacak dersler şunlar:

• Kamu sözleşmelerinde yapay zekâ sağlayıcınızın hangi kullanım kısıtlarını uyguladığını önceden netleştirin; bir kısıt sonradan 'tedarik riski' olarak yorumlanıp sözleşmenin feshine yol açabilir.
• Tek bir yapay zekâ sağlayıcısına, özellikle devlet işleriyle bağlantılı projelerde, bağımlı kalmaktan kaçının; düzenleyici bir karar sağlayıcıyı bir gecede listeden çıkarabilir.
• Sağlayıcı seçerken yalnızca teknik performansı değil, sağlayıcının düzenleyicilerle olan hukuki anlaşmazlık geçmişini ve bunun hizmet sürekliliğine etkisini de değerlendirin.